بنام خدا شيخ الرّئيس ابو على حسين بن عبد اللّه معروف بابن سينا بسال 370 هجرى قمرى در افشنه از قراى بخارا « 1 » متولّد شد و در 428 هجرى قمرى در سفر اصفهان بهمدان درگذشت و آرامگاه او در همدان هم اكنون بجايست . ترجمهء احوال شيخ بقلم شاگرد و مصاحب او ابو عبيد عبد الواحد جوزجانى نوشته شده و اين ترجمه از طرف انجمن آثار ملّى تحت طبع است . آثار ابن سينا مانند مؤلّفات بسيارى از بزرگان ايران دورهء اسلامى بيشتر به زبان عربى تحرير شده ، چه عربى زبان علمى همهء مسلمانان جهان بوده است ، مع هذا خواجهء رئيس چند كتاب و رساله به زبان فارسى فصيح نگاشته است . ارجمندترين تأليف اصيل و محقّق شيخ به فارسى « دانشنامه » است كه بنامهاى : دانشنامهء علائى ، كتاب العلائى ، حكمت علائى ، اصول و نكات علوم خمسهء حكميّه خوانده شده است . ابن سينا اين كتاب را بنام علاء الدّوله ابو جعفر محمّد بن دشمنزيار بن كاكويه از بنى كاكويه ( 398 - 433 ) تأليف كرده است ، و آن شامل چند رساله است كه از آن جمله سه رسالهء منطق ، علم برين ( حكمت الهى ) و علم زيرين ( حكمت طبيعى ) بقلم ابو على است ؛ و رسايل ديگر را كه در هندسه ، هيأت ، ارثماطيقى و موسيقى است ، شاگرد وى ابو عبيد جوزجانى پس از مرگ او از مصنّفات استاد خويش و ديگران التقاط و تلخيص و ترجمه كرده است .

--> ( 1 ) - و بقولى در قريهء خرميثن .